Κυκλώματα Προενισχυτών Phono

Ένα κλασσικό πικάπ
Ένα κλασσικό πικάπΤο κλασσικό μου πικάπ δίπλα στον προενισχυτή RIAA



Από τότε που οι δίσκοι βινυλίου παραμερίστηκαν λόγω της "ψηφιακής" επανάστασης, οι μοντέρνοι προενισχυτές, ενισχυτές, ακόμη και κονσόλες ήχου δεν διαθέτουν εισόδους για πικάπ. Τα πικάπ όμως και το βινύλιο έχουν φανατικούς οπαδούς και παραμένουν δημοφιλή στους φίλους και λάτρεις της μουσικής ακόμη και σήμερα.

Υπάρχουν αρκετοί που προτιμούν το "ζεστό" αναλογικό ήχου του βινυλίου και περνούν αρκετές ώρες ακούγοντας τους αγαπημένους τους δίσκους σε κλασσικά πικάπ. Αν ανήκετε κι εσείς στο φανατικό αυτό κοινό του βινυλίου, τότε σίγουρα θα βρείτε ενδιαφέροντα τα κυκλώματα που παρουσιάζονται παρακάτω.

Αν λοιπόν θέλετε να συνεχίσετε να απολαμβάνετε το άκουσμα των παλιών σας δίσκων βινυλίου στο παραδοσιακό σας πικάπ, τότε θα πρέπει είτε να προμηθευτείτε είτε να κατασκευάσετε κάποιον προενισχυτή phono για πικάπ (γνωστός και ως προενισχυτής RIAA). Στο εμπόριο κυκλοφορούν πολλοί έτοιμοι προενισχυτές phono και πωλούνται σε τιμές από 30 έως 100$ περίπου. Αν ανήκετε όμως σε αυτούς που προτιμούν να κατασκευάζουν κυκλώματα μόνοι τους, τότε θα βρείτε αρκετά ενδιαφέρουσα τη συλλογή τριών κυκλωμάτων για προενισχυτές RIAA που παρουσιάζουμε παρακάτω.

Ένας προενισχυτής Phono (γνωστός και ως προενισχυτής RIAA) είναι ένα κύκλωμα που μπορεί να δεχθεί στην είσοδό του ένα σήμα από μία μαγνητική κεφαλή πικάπ και μπορεί να παρέχει κατάλληλη ενίσχυση και ισοστάθμιση, έτσι ώστε το σήμα να μπορεί να οδηγηθεί περαιτέρω σε έναν τελικό ενισχυτή ή κάποια άλλη βαθμίδα ήχου. Η ενίσχυση ενός προενισχυτή phono κυμαίνεται στην περιοχή από  30 έως 40 dB, στο 1KHz   και η απόκρισή του ακολουθεί το πρότυπο RIAA. Ένας καλός προενισχυτής phono θα πρέπει επίσης να μην προσθέτει θόρυβο στο σήμα και να παρουσιάζει μηδενική παραμόρφωση.

Οι προενισχυτές Phono ακολουθούν την καμπύλη ισοστάθμισης κατά RIAA που θεσπίστηκε από το σύνδεσμο βιομηχανίας δίσκων της Αμερικής - Recording Industry Association of America (RIAA). Το πρότυπο RIAA θεσπίστηκε το 1954 με απώτερο σκοπό όλοι οι παραγόμενοι  δίσκοι βινυλίου να ακολουθούν την ίδια καμπύλη ισοστάθμισης και προέμφασης έτσι ώστε να μπορούν να αναπαραχθούν σωστά σε κάθε συσκευή ήχου παγκοσμίως που ακολουθεί το ίδιο πρότυπο. Η χρήση προέμφασης στους δίσκους βινυλίου είναι κυρίαρχα ο λόγος που αυτοί δεν μπορούν να να αναπαραχθούν σωστά από συστήματα που παρουσιάζουν επίπεδη (flat) απόκριση, όπως οι περισσότεροι ενισχυτές και προενισχυτές ήχου γενικής χρήσης. Η χρήση της τεχνικής της προέμφασης επιβλήθηκε στους δίσκους βινυλίου για την ελαχιστοποίηση του θορύβου που προκαλείται από την τριβή της βελόνας αναπαραγωγής με την επιφάνεια του δίσκου ή από τις εκδορές.    

Κύκλωμα 1 Προενισχυτή RIAA  - ΣτέρεοΤα κυκλώματα προενισχυτών phono που παρουσιάζουμε εδώ απαιτούν συμμετρική τάση τροφοδοσίας ±15V. Μπορείτε να κάνετε κλικ εδώ προκειμένου να δείτε πως μπορείτε να κατασκευάσετε την απαιτούμενη βαθμίδα τροφοδοσίας (τροφοδοτικό). 

Οι περισσότεροι προενισχυτές phono του εμπορίου βασίζονται στην ίδια τοπολογία κυκλώματος με αυτή του πρώτου προενισχυτή που παρουσιάζουμε εδώ. Φυσικά όμως, οι τιμές των εξαρτημάτων τους μπορεί να διαφέρουν διότι η ίδια απόκριση μπορεί να επιτευχθεί με διαφορετικούς συνδυασμούς τιμών των εξαρτημάτων.   Με τις τιμές των εξαρτημάτων που χρησιμοποιούμε στο κύκλωμα μας, πετυχαίνουμε απολαβή (ενίσχυση) γύρω στα 30db στο 1KHz. Η ευαισθησία εισόδου του κυκλώματος είναι γύρω στα 2mV και ο λόγος σήματος προς θόρυβο είναι καλύτερος από 80db. Με κατάλληλη χρήση εξαρτημάτων υψηλής ποιότητας και χαμηλής ανοχής, η μέγιστη απόκλιση της απόκρισης του κυκλώματος από την πρότυπη καμπύλη RIAA  δεν ξεπερνά το 1db σε οποιαδήποτε περιοχή του ακουστικού φάσματος.Κύκλωμα 2 Προενισχυτή RIAA  - Στέρεο

Η απολαβή του δεύτερου κυκλώματος προενισχυτή phono είναι περίπου 40db στο 1KHz και η μέγιστη αρμονική παραμόρφωση είναι μικρότερη από 0.01% σε ολόκληρο το ακουστικό φάσμα, καθόσον το εισερχόμενο σήμα δεν ξεπερνά τα 25mV, 150mV και 500mV στα 50Hz, 1KHz και 6KHz, αντίστοιχα. 

Ο τρίτος προενισχυτής μπορεί να θεωρηθεί ως ένα πολύ ακριβές κύκλωμα με κορυφαίες επιδόσεις διότι χρησιμοποιεί δύο στάδια και επιτυγχάνει να αναπαράγει με εξαιρετική ακρίβεια την απόκριση RIAA. Το κύκλωμα αυτό περιγράφεται σε ένα φυλλάδιο πληροφοριών της Texas Instrument's που αφορά μερικές εφαρμογές ήχου υψηλής πιστότητας με το LM833.   

Κύκλωμα 3 Προενισχυτή RIAA  - Στέρεο