Ρετρό ένδειξη στάθμης ήχου

retro__led_vu_meter
5 5 3 Product


Εδώ παρουσιάζουμε ένα ηλεκτρονικό κύκλωμα για ένδειξη της στάθμης ήχου. Το κύκλωμα χρησιμοποιεί τετράγωνα LED σε μία κυκλική διάταξη και προσομοιώνει την εμφάνιση ενός παλιού ηλεκτρομηχανικού δείκτη στάθμης με βελόνα.

Το κύκλωμα του ρετρό ενδείκτη στάθμης προσφέρει λογαριθμική ένδειξη δέκα βημάτων με ανάλυση 3db/βήμα. Το κύκλωμα μπορεί να τροφοδοτηθεί από μία τάση στην περιοχή 10 με 13V και μπορεί να προσαρμοστεί στην έξοδο οποιουδήποτε ενισχυτή ήχου με ισχύ από 1 έως 200W.  

Το κύκλωμα χρησιμοποιεί 20 τετράγωνα Led, που τοποθετούνται σε ζεύγη, κατά μήκος ενός ημικυκλίου. Έτσι, δημιουργούν ένα οπτικό εφέ που δίνει την αίσθηση ότι μία βελόνα μετακινείται πέρα δώθε (όπως ακριβώς σε ένα αναλογικό-ηλεκτρομηχανικό βολτόμετρο). 

Το ηλεκτρονικό κύκλωμα

Ο ενδείκτης στάθμης χρησιμοποιεί μόνο δύο ολοκληρωμένα κυκλώματα, τα LM3915 και MC1458. Το LM3915 είναι ένας ενδείκτης στάθμης 10 βημάτων που μπορεί να απεικονίζει σε μορφή κινούμενης τελείας ή σε μορφή φωτεινής μπάρας. Το MC1458 είναι ένας διπλός τελεστικός ενισχυτής που χρησιμοποιείται ως ανορθωτής ακριβείας και ως βοηθητικό κύκλωμα για την παραγωγή μίας τάσης αναφοράς των 4V.

Ηλεκτρονικό σχηματικό του ρετρό ενδείτη στάθμης ήχου
Εικόνα 1. Το ηλεκτρονικό σχηματικό του ρετρό ενδείκτη στάθμης ήχου με LED

Το κύκλωμα μπορεί να δεχθεί στην είσοδό του οποιοδήποτε σήμα ήχου από το καλώδιο ενός ηχείου. Το ποτενσιόμετρο R1 προσφέρει ρύθμιση της ευαισθησίας και υπό κανονικές συνθήκες θα πρέπει να ρυθμιστεί έτσι ώστε να ανάβει το τελευταίο ζεύγος LED στη μέγιστη δυνατή ένταση. Υπάρχει και ένας βραχυκυκλωτήρας  (jumper) που χρησιμοποιείται για την επιλογή του τρόπου απεικόνισης που μπορεί να είναι είτε απεικόνιση με κινούμενη τελεία είτε απεικόνιση με μπάρα. Η απεικόνιση με τελεία είναι η προτεινόμενη ρύθμιση που επιτυχγάνεται όταν ο βραχυκυκλωτήρας βρίσκεται στη θέση BA. Όταν ο βραχυκυκλωτήρας τεθεί στη θέση BC, το κύκλωμα μεταπίπτει σε απεικόνιση μπάρας.

Πως να το κατασκευάσετε

Η κατασκευή είναι σχετικά εύκολη και γίνεται κολλώντας τα εξαρτήματα στο προτεινόμενο τυπωμένο κύκλωμα (πλακέτα) που παρουσιάζεται στις εικόνες 2 και 3. Το τυπωμένο κύκλωμα είναι διπλής όψης και έχει χαλκό και στις δύο πλευρές, οπότε η μία όψη της πλακέτας παρουσιάζεται στην εικόνα 2 και η άλλη όψη στην εικόνα 3. 

Το τυπωμένο κύκλωμα
Εικόνα 2. Το τυπωμένο κύκλωμα του ρετρό ενδείκτη στάθμης (κατοπτρική απεικόνιση της πλευράς των κολλήσεων)

Η τοποθέτηση των εξαρτημάτων πάνω στην πλακέτα θα πρέπει να γίνει σύμφωνα με τον οδηγό συναρμολόγησης που παρατίθεται στην εικόνα 4. 

Το τυπωμένο κύκλωμα
Εικόνα 3. Το τυπωμένο κύκλωμα του ρετρό ενδείκτη στάθμης (η πλευρά των εξαρτημάτων)

Τα LED κολλιούνται και αυτά πάνω στην πλακέτα, που στη συνέχεια μπορεί να τοποθετηθεί στην πρόσοψη οποιουδήποτε ενισχυτή. Όλα τα εξαρτήματα τοποθετούνται στην πλευρά που φαίνεται στην εικόνα 4, εκτός από τα εξαρτήματα J1, R1 και την κλέμα πλακέτας για την τροφοδοσία που τοποθετούνται από την άλλη μεριά.  Αυτό γίνεται για καθαρά πρακτικούς λόγους, προκειμένου να υπάρχει πρόσβαση στις ρυθμίσεις τη στιγμή που η πλακέτα θα είναι τοποθετημένη στην πρόσοψη ενός κουτιού. 

Retro VU meter - assembly instructions
Εικόνα 3. Οδηγός τοποθέτησης εξαρτημάτων (φαίνονται οι γραμμές του χαλκού στην όψη των κολλήσεων)

Το κύκλωμα φυσικά είναι μονοφωνικό. Αν επιθυμείτε να έχετε ξεχωριστή ένδειξη για το δεξί (R) και το αριστερό (L) κανάλι ήχου, θα πρέπει να φτιάξετε δύο πανομοιότυπα κυκλώματα. 
   

Σύνδεση με τον ενισχυτή

Αν έχετε έναν ενισχυτή με ασύμμετρη έξοδο (δηλαδή ο ένας αγωγός του καλωδίου του ηχείου είναι γειωμένος) τότε πολύ απλά συνδέστε τη γείωση του ενδείκτη (το μείον της τροφοδοσίας) στον γειωμένο αγωγό του ηχείου και την είσοδο του ενδείκτη στον άλλο αγωγό του ηχείου.

Αν τώρα έχετε ενισχυτή με συμμετρική έξοδο, δηλαδή κανένας αγωγός από το καλώδιο του ηχείου δεν είναι γειωμένος, τότε συνδέστε τη γείωση του ενισχυτή με τη γείωση του ενδείκτη (το μείον της τροφοδοσίας) και την είσοδο του ενδείκτη με έναν οποιοδήποτε αγωγό του ηχείου.

Η διαφορά μεταξύ ασύμμετρης ή συμμετρικής εξόδου είναι ότι στην μεν συμμετρική έξοδο δεν έχει σημασία ποιον αγωγό του ηχείου θα συνδέσετε στην είσοδο του κυκλώματος, ενώ στην ασύμμετρη έξοδο ο ένας αγωγός του ηχείου είναι γειωμένος και θα πρέπει οπωσδήποτε να συνδεθεί στη γείωση του ενδείκτη.